Een ontmoeting met de arendjagers van Kirgizië

Centraal Azië is de geboorteplaats van de valkerij. De nomadenvolkeren die duizenden jaren geleden door de steppes van Centraal-Azië zwierven, waren de eerste mensen die roofvogels trainden om op klein wild te jagen. Deze jachtmethode was fundamenteel voor het verwerven van voedsel en bont tijdens de strenge wintermaanden en de techniek werd eeuwenlang van generatie op generatie doorgegeven.

 

Tegenwoordig is het jagen niet meer essentieel voor de overleving van de nomaden waardoor het aantal roofvogeljagers in Centraal-Azië sterk aan het dalen is. Kirgizië is één van de weinige landen waar wel nog veel belang wordt gehecht aan de nomadische tradities en zo zijn er in dit land nog een handvol jagers te vinden die vastbesloten zijn om deze eeuwenoude jachttechniek verder te zetten.

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

De valkerij wordt vaak geassocieerd met haviken en valken maar volgens de Kirgizische jagers zijn deze vogels voor amateurs. In plaats daarvan trainen en jagen ze met steenarenden. De steenarend wordt door de jagers ook wel de  “vogel van God”  genoemd en is hun favoriete jachtpartner vanwege zijn intelligentie en kracht. Deze vogels zijn één van de dodelijkste jagers ter wereld en kunnen hazen, vossen, lynxen en zelfs wolven vangen!

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

De Kirgizische naam voor de steenarend is  “berkut ” waarbij de naam verwijst naar de gouden veren achterop de vogel z’n kop. De jagers worden berkutchi genoemd en worden beschouwd als de hoeders van de nomadische jachttradities. Ze werden altijd enorm gerespecteerd in de Kirgizische samenleving want de jacht was een onmisbaar onderdeel van het nomadische leven tijdens de ijskoude winters. Het bracht voldoende voedsel en vachten op zodat een heel dorp ervan kon (over)leven. De jagers waren erg rijk, maar hadden het geld nodig want de training en het voederen van de steenarenden was een hele dure zaak!

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

De training van de steenarenden wordt als een kunst gezien en wordt van generatie op generatie, vaak van vader op zoon, doorgegeven. De training zelf duurt ongeveer 3 tot 4 jaar voordat zowel arend als jager klaar zijn voor de jacht.

 

De berkutchi leerling moet eerst een arend uit het wild vangen of een jong uit een nest stelen. Dit is extreem gevaarlijk en sommige jonge kerels hebben hierbij in het verleden al het leven verloren toen de moederarend onverwacht naar het nest terugkeerde. Deze vogels zijn sterk genoeg om een mens zwaar te verwonden en zelfs te doden!

 

Indien alles goed verloopt en de berkutchi een steenarend in z’n bezit krijgt, is het heel belangrijk dat hij al z’n tijd met het jong doorbrengt zodat de vogel hem als zijn meester begint te zien en afhankelijk van hem wordt. De arend krijgt een leren kapje op zodat hij de hele dag lang niets kan zien. De jager praat en zingt vaak tegen zijn  gevederde toekomstige jachtpartner zodat die naar de stem van zijn nieuwe meester leert te luisteren. De berkutchi is ook de enige persoon die de arend mag voederen, waardoor er een sterke band tussen beide ontstaat.

 

Om de arend te trainen voor de jacht, wordt een een gevulde vossenvacht gebruikt. Die wordt aan een touw aan het zadel van een paard bevestigd en in volle galop langs de grond gesleept. De arend moet dan zo snel mogelijk de vacht proberen te grijpen. Daarna leert de berkutchi de arend aan om onmiddellijk terug te keren en op z’n hand te gaan zitten.

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

Als de training met de vossenvacht goed verloopt, wordt er overgeschakeld op echte dieren. De berkutchi draagt de vogel op een zware leren handschoen en laat de kap over de ogen tot hij een prooi ziet. Wanneer de jager de kap verwijdert, zet de arend meteen de jacht in en valt aan, waarbij hij z’n prooi doodt door z’n nek te breken. Daarna wacht de arend tot z’n meester aan z’n zijde staat voordat hij een deel van de prooi mag eten als beloning. De rest van het vlees en de vacht neemt de berkutchi mee naar z’n dorp.

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

Het jachtseizoen in Kirgiië begint eind oktober en duurt tot eind februari. Tijdens de andere maanden moet de berkutchi dagelijks minstens 2 tot 3 uur tijd met z’n vogel spenderen zodat die niet terug wild wordt.

 

De jager en z’n arend blijven bijna 20 jaar samen en bouwen in die tijd een hele sterke band op. De arend is niet alleen de jachtpartner en de broodwinning van de berkutchi, hij wordt ook familie. Maar na 20 jaar krijgt de vogel z’n vrijheid terug en wordt hij in de wildernis vrijgelaten.

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

Dit moet voor beide niet eenvoudig zijn en ik vraag me af of de arend zich eigenlijk gemakkelijk aan die herwonnen vrijheid kan aanpassen. Toch moet dit blijkbaar wel lukken want dit is een traditie die al eeuwen in stand wordt gehouden en ervoor zorgde dat er voldoende arenden in het wild bleven leven, zelfs toen de arendjacht nog steeds een wijdverspreide traditie in Centraal-Azië was.

 

Bekijk deze video om de arendjager in actie te zien

 

 

Waar kan je de arendjagers in Kirgizië bezoeken?

 

Hoewel deze bijzondere traditie van de Kirgizische nomadische cultuur langzaam aan het verdwijnen is, zijn er nog steeds een paar jagers in de Issyk-Kul regio te vinden die hun uiterste best doen om de traditie voort te zetten om de kunst van het arendjagen door te geven aan jonge leerlingen. Ze maken deel uit van de Salburun Federatie.

 

Deze federatie organiseert vaak festivals tijdens de herfst en winter. Sommige jagers werken ook samen met plaatselijke reisgidsen. Die organiseren dan een bezoek aan Bokonbaevo, een klein dorpje in de buurt van het Issyk-Kul-meer, waar geinteresseerden de steenarenden en de jachtvaardigheden van de bekurtchi kunnen bewonderen.

 

Je kunt dus de jagers niet spontaan gaan bezoeken. Je moet op voorhand een afspraak maken. Onze vriend Aleksei van Kyrgyz Nomad kan je hierbij helpen! Hij spreekt vloeiend Engels en je kunt hem contacteren via z’n website, Facebook of Instagram.

Dit is geen gesponsorde post. We hebben er gewoon echt van genoten om samen met hem te reizen! (Doe Aleksei de groetjes wanneer je contact met hem opneemt!)

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads
Ontmoet Aleksei!

 

 

We hebben nog meer mooie verhalen en praktische reisgidsen over Kirgizië. Lees ze hier!

 

The Golden Eagle Hunters of Kyrgyzstan – About the ancient tradition of eagle hunting & where to see it – Journal of Nomads

 

 

Heb je ooit de kans gehad om getuige te zijn van een aantal authentieke tradities tijdens je reizen? Vertel er ons meer over in de reacties hieronder!

 

 

 

 

 

30 Responses

  1. Daphne
    |

    Wauw wat bijzonder om dit te zien en samen te reizen! Kirgizië lijkt me een prachtige bestemming en om dan nog de arendjacht te zien geeft het toch wel iets extra’s!

    • Journal of Nomads
      |

      We vinden het altijd magisch als we kunnen bijleren over de cultuur en die typische tradities met onze eigen ogen kunnen zien. Kirgizië is inderdaad een prachtige bestemming! De cultuur is nog heel authentiek en de landschappen zijn adembenemend!

  2. Yvonne van der Laan
    |

    Heel gaaf en wow, die foto’s! Een koppel dat ik al meerdere jaren volg op hun website zijn ook naar de arendjagers geweest en hun foto’s zagen er ook ZO mooi uit. Lijkt me fascinerend om te zien en inderdaad heel heftig als je ziet hoe de band is tussen jager en vogel en dat ze dan na 20 jaar weer uit elkaar moeten gaan. Mooi fotoverslag en filmmateriaal.

    • Journal of Nomads
      |

      Dank je wel Yvonne! Misschien wordt Kirgizië wel je volgende bestemming? 😉 Het is echt te doen om hier met kinderen te reizen (mijn beste vriendin komt me volgende week met haar gezin bezoeken). Hopelijk zie ik je deze zomer hier 😉

      • Yvonne van der Laan
        |

        We hebben inderdaad op de planning staan om terug te gaan naar Kyrgyzstan (al een paar jaar, maar het wordt ook weer niet dit jaar).. wie weet in 2019 🙂

  3. Marjolein Linstra
    |

    Wow wat een grote vogels. Echt enorm om in het echt te zien lijkt mij. Mooi om te lezen hoe de jager en de steenarend een band krijgen in al die jaren. En eigenlijk wel apart dat hij na 20 jaar gewoon weer de vrije wereld in gaat.

    • Journal of Nomads
      |

      Het is echt heel bijzonder om die arendjagers in actie te zien. Het is zo’n oude traditie en we zijn blij dat we die in het echt mochten bijwonen! Ik vond het ook heel vreemd om te horen dat de arend na 20 jaar terug de wildernis in gaat. Ik vraag me af of dit beest zich dan wel weet te redden. Waarschijnlijk wel 🙂

  4. Sanne
    |

    Wat ontzettend bijzonder. Ik heb hier een keer een item over gezien, zo mooi de band tussen de arendjager en de vogels. Zoals je al schrijft, ze zijn echt familie. Het lijkt me vreselijk moeilijk om afscheid van elkaar te moeten nemen na 20 jaar. Heel tof dat je dit tafereel van dichtbij hebt mogen aanschouwen.

    • Journal of Nomads
      |

      Dank je wel Sanne!
      Ik denk dat het waarschijnlijk moeilijker is voor de jager om afscheid te nemen van z’n arend dan omgekeerd maar wie weet! Blijkbaar passen de arenden zich snel terug aan het leven in het wild aan, maar ik vraag me af of zij menselijke partner soms ook missen!

  5. Jessica Lokker
    |

    Ik heb dit verhaal echt met plezier gelezen, wat gaaf zeg! En wat een prachtige foto’s 🙂 Heel gaaf dat jullie samen op pad konden en dat ze het ook oké vonden dat jullie foto’s namen. Wat grappig trouwens dat er zo veel verschil in aanzien is onder die vogels, voor mij zien ze er allemaal even angstaanjagend groot uit ;p

    • Journal of Nomads
      |

      Dank je wel Jessica, dat is echt fijn om te horen! Haha, inderdaad, zelfs onder de vogels is er een statusverdeling 😉 Het was echt een buitengewone ervaring om de arendjacht, dat ik vroeger nog in documentaires heb gezien, nu zelf mocht bijwonen. We mochten de vogels ook eens op onze arm houden, maar die zijn echt loodzwaar (en best wel eng om die zo dichtbij te hebben 😀 )

  6. Gabriëlle
    |

    Woaaw ik ben als de dood voor vogels dus dit lijkt mij echt heel eng om ze zo dichtbij te zien. Het is wel echt een bijzonder verhaal 🙂

    • Journal of Nomads
      |

      Haha, ik denk dus niet dat jij de arend even op je arm zou willen hebben 😉 Wat vind je zo eng aan vogels? Ik kan er wel inkomen dat grote roofvogels best beangstigend zijn, vooral als je weet dat zo’n arend gerust een wolf kan doden…

  7. Britte Koppel
    |

    Wow, dit moet wel een bijzondere ervaring zijn om te aanschouwen! Vind het wel mooi dat dit soort tradities bewaard worden. Al lijkt het me inderdaad ontzettend lastig om na 20 jaar de adelaar gedag te zeggen!

  8. Aniek Rooderkerken
    |

    Hier heb ik ooit een docu over gezien, bijzonder! Mooi dat je dit ook van dichtbij hebt mogen meemaken.

    • Journal of Nomads
      |

      Ik heb hier ook ooit eens een documentaire over gezien en vond het altijd enorm fascinerend. Ik ben dus heel blij dat ik het van zo dichtbij kon zien!

  9. Diana
    |

    Aan de ene kant vind ik dit fantastisch om te zien. Mooi zo traditie en hoe ze een band opbouwen met zo arent. Aan de andere kant ook zielig. Ze worden weg gejat bij hun moeder. Lijkt mij best erg. Toch zou ik het mooi vinden dat deze traditie kleinschalig blijft bestaan. Je foto’s zijn ook heel mooi.

    • Journal of Nomads
      |

      Ja, ik vond het ook jammer om te horen dat ze als jong bij de moeder worden weggehaald. Gelukkig leven ze niet in gevangenschap en worden ze heel goed verzorgd. Je kon echt merken dat de arend een sterke band had met de jager, heel mooi om te zien!

  10. Journal of Nomads
    |

    Voordat we naar Kirgizië reisden, wisten we er eigenlijk ook niet zoveel over. Het is dan echt leuk om alles hier ter plaatse te ontdekken. We waren dan ook heel blij dat we de arendjacht, waar we vroeger ook documentaires over hebben gezien, nu van dichtbij mochten meemaken!

  11. Journal of Nomads
    |

    Dank je wel Kelly!

    Wel, ik vroeg mij dat ook af maar blijkbaar passen de arenden zich heel snel aan de wildernis aan. Dit is een van de redenen waarom de jagers ook buiten het jachtseizoen elke dag bezig moeten zijn met hun vogels want hun natuurlijke instinct neemt blijkbaar snel de overhand!

  12. Marcella Molenaar
    |

    Wat een bijzondere ervaring joh! Wij waren in Nieuw-Zeeland bij de voorbereidingen van de nationale feestdag. Ze oefenden de haka, de traditionele dans. Heel gaaf!

    • Journal of Nomads
      |

      Hoi Marcella, zo tof dat je de haka hebt kunnen bijwonen! Dat is echt ook een bijzondere dans, zoveel kracht en energie dat er uit die kerels komt! Ik hoop ook dat de Maori’s die traditionele dans blijven verderzetten (en hopelijk zie ik die ook ooit eens van dichtbij!)

  13. Carolien Boogaard
    |

    Beetje dubbel gevoel. Ik gun die arenden gewoon hun vrijheid. Toch wel mooi om te zien en het ziet er wel ‘vreedzaam’ uit verder. Heel bijzonder om er zo dichtbij te zijn.

    • Journal of Nomads
      |

      Ik herken je gevoel Carolien. Ik denk er ook zo over. Mochten die dieren nu echt mishandeld worden, zou ik zelf nooit de jagers willen bezoeken. Maar het was fijn om te zien dat de dieren echt goed behandeld en gerespecteerd worden en dat ze uiteindelijk terug hun vrijheid krijgen.

  14. Jenny - IkReis
    |

    Wat ontzettend gaaf!

    In Mongolië heb je toch ook deze vorm van jagen! Helaas heb ik het (nog) niet met eigen ogen mogen aanschouwen. Kleine kans ook – ik kan geen vrij nemen op m’n werk.

    • Journal of Nomads
      |

      Hoi Jenny,

      ja, zowel in Mongolië als in Kazachstan vind je deze vorm van jagen ook terug! Het waren de Mongolen die met deze traditie begonnen zijn en die het, in de tijd van de Mongoolse veroveringen, overgebracht hebben naar andere landen in Centraal Azië. Maar ook in Mongolië en Kazachstan is deze traditie langzaam aan het uitsterven.

      Hopelijk kan je het op een dag ook komen bezoeken!

  15. Denise Miltenburg
    |

    Ik probeerde afgelopen weekend vanuit de trein al een reactie te plaatsen, maar dat lukte niet. Dat ligt aan mij hoor, onderweg heb ik altijd moeite met reageren va Discus of WordPress. Hoe dan ook, wat ik precies wilde zeggen weet ik niet meer, maar wel dat ik je blog heel bijzonder vind (niet alleen deze, maar je blog in z’n geheel, en alle foto’s ook vooral). En dat ik het een beetje zielig vind voor de jonge arendjes en vooral voor de moeder (‘au’ zegt mijn moederhart) als er inderdaad een jong uit een nest gestolen wordt… Wel een bijzonder verhaal verder!

    • Journal of Nomads
      |

      Oh, dank je wel Denise!! Dat is echt heel fijn om te horen! 🙂 Ik ben blij dat je m’n blog leuk vind!!
      De wi-fi in de trein is waarschijnlijk niet echt stabiel, maar geeft niet hoor! Ik ben blij met je reactie 😀
      En ja, het is inderdaad zielig dat die kleintjes uit het nest worden gestolen. Gelukkig worden de vogels enorm goed verzorgd en gerespecteerd en krijgen ze een heel goed leven. Dat verzacht voor mij de situatie een beetje.

  16. Journal of Nomads
    |

    Dank je wel Martin! Het was inderdaad een hele prachtige ervaring en het maakt ons ook blij om te horen dat je genoten hebt van de foto’s en de video. Bedankt voor het kijken!

  17. Journal of Nomads
    |

    Haha, dank je wel Marcel! Leuk om te horen 🙂
    Wij vinden het altijd heel fijn om van dichtbij unieke en bijzondere tradities te mogen zien. Dit was dan ook een onvergetelijke ervaring!